Hormoontherapie bij borstkanker

Wat is hormoontherapie?

Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt. Ze worden geproduceerd door een aantal organen en weefsels, zoals de schildklier, de zaadballen en de eierstokken. Deze maken verschillende hormonen, die elk hun eigen taak vervullen. Een belangrijke groep hormonen die ons lichaam aanmaakt zijn de vrouwelijk en de mannelijke geslachtshormonen. 

Hormonen worden uitgescheiden in het bloed. Ze geven signalen af en beïnvloeden op deze manier andere organen of processen in ons lichaam. Zo hebben de borsten bij vrouwen geslachtshormonen nnodig voor hun groei en ontwikkeling. Als hier een tumor ontstaat, zijn de kankercellen vaak (deels) afhankelijk van de aanwezigheid van die geslachtshormonen, net als de gezonde cellen. Als de tumor afhankelijk is van die geslachtshormonen, spreekt men over hormoongevoelige borstkanker. Bij mannen kan dit gebeuren door het hormoon testosteron. Zolang die hormen er zijn, kan de kanker zich delen en de tumor blijven groeien. Zonder die 'eigen' hormonen neemt de groei van de tumor af of kan de tumor kleiner worden. Bij de behandeling met hormenen maken artsen gebruik van dit principe. Het is een behandeling waarbij de beschikbaarheid van deze vrouwelijke hormenn in het lichaam wordt verlaagd of de werking ervan wordt tegengegaan. Hormonbehandelingen bij borstkanker zijn dus gericht op het afremmen, blokkeren of uitschakelen van de groeistimulerende werking van de iegen geslachtshormonen. Hormoontherapie legt de oestrogeenproductie bij vrouwen stil. Bij mannen stopt het de testosteronproductie.

Wanneer komt u in aanmerking voor hormoontherapie?

Als blijkt dat u een vorm van borstkanker heeft die gevoelig is voor hormonen, adviseert uw arts u hormoontherapie. Het voorgeschreven medicijn imiteert het hormoon dat betrokken is bij de groei van de tumor en zorgt ervoor dat het echte hormoon geen groei-impuls kan afgeven. Welke hormonale therapie het meest geschikt is, hangt af van een aantal factoren:

  • De gevoeligheid van de tumor voor hormonen;
  • Of u voor of na de overgang bent;
  • Het tempo waarin de tumor groeit en/of zich verspreidt
  • Leeftijd;
  • Kinderwens;
  • Eigen overwegingen.

Hormoontherapie vóór de hoofdbehandeling
Soms is het tumorgebied zo groot dat het niet mogelijk is om meteen te opereren of om een borstsparende operatie uit te voeren. Als de tumorcellen hormoongevoelig zijn kan eerst hormoontherapie worden gegeven om de tumor kleiner te maken zodat in tweede instantie wél een operatie kan volgen of een borstsparende operatie mogelijk is. Dit kan ook door middel van chemotherapie. 

Ná de hoofdbehandeling, als aanvulling
Deze behandeling wordt na de hoofdbehandeling (operatie en eventuele radiotherapie en chemotherapie) gegeven. Afhankelijk van de tumorkenmerken bestaat er een risico dat er elders in het lichaam tumorcellen aanwezig zijn. Deze kunnen in de toekomst uitgroeien tot uitzaaiingen. Om die kans te verkleinen wordt een behandeling met hormonen toegevoegd. Dit is dus een preventie vehandeling (ter voorkoming vna uitzaaiingen). 

Als genezing niet meer mogelijk is (palliatieve behandeling)
Als genezing niet meer mogelijk is, is deze behandeling er op gericht om bewezen uitgezaaide kanker zo veel mogelijk te remmen en/of klachten te voorkomen of te verminderen. Deze behandeling kan worden gegeven als er geen genezing meer mogelijk is. Dit is het geval wanneer er uitzaaiingen zijn in longen, lever en/of botten. Behandeling met chemotherapie kan soms worden uitgesteld of kan overbodig zijn door de goede reactie van de uitzaaiingen op de hormonale therapie. Reactie op de hormoontherapie kan per peroson verschillend zijn en moet worden afgewacht. Ook hier geldt dat deze behandeling alleen mogelijk is als de tumorcellen hormoongevoelig zijn.

Bij (oudere) patiënten die om een bepaalde reden niet (meer) in aanmerking komen voor de andere therapieën. Zij worden osms alleen met hormonale therapie behandeld. 

Toepassing hormoontherapie

Een behandeling met hormoonpreparaten wordt vaak een lange tijd gegeven en kan maanden of jaren duren (meestal 5 jaar). De toediening is meestal in de vorm van een tablet. Soms in de vorm van een injectie of een combinatie van deze twee. Als u niet meer op een bepaalde hormonale behandeling reageert, kan, afhankelijk van uw situatie, worden gestart met een andere hormonale therapie. Het niet meer reageren op het ene hormoonpreparaat betekent dus niet dat u ook niet meer zal reageren op andere hormoonpreparaten.  

Bijwerkingen hormoontherapie

De bijwerkingen en de gevolgen die u mogelijk van de hormoontherapie kunt ondervinden, hangen af van verschillende factoren. In de eerste plaats hangen deze samen met de functie die de eigen hormonen oorspronkelijk hadden voordat ze door de therapie werden tegengewerkt of uitgeschakeld. Wanneer bijvoorbeeld de eierstokken worden verwijderd en de productie van oestrogenen plotseling weggvalt, heeft dit een vervroegde overgang met de bijbehorende klachten tot gevolg. Oestrogenen spelen namelijk een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. Verder worden eventuele bijwerkingen bepaald door de eigenschappen van het toegediende hormoon en het al of niet in de overgang zijn bij de start van de behandeling. Daarnaast reageert iedere vrouwe anders op de medicijnen. 

Meer informatie over de bijwerkingen krijgt u van uw arts voor u met een bepaalde hormoontherapie start. Het is belangrijk uw klachten te bespreken met uw arts of casemanager. De kans op onvruchtbaarheid door de homonale therapie hangt af van de soort behandeling, uw leeftijd en eventuele voorgaande behandelingen. Ook met vragen hierover kunt u terecht bij uw casemanager.


De Santeon ziekenhuizen

Santeon is een ziekenhuisgroep bestaande uit zeven toonaangevende topklinische ziekenhuizen verspreid over Nederland. Santeon stimuleert open samenwerking tussen de zeven ziekenhuizen met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. 


Santeon’s 1 + 1 = 7 aanpak

Santeon vindt dat de kwaliteit van de ziekenhuizen in Nederland beter kan. Hoewel de kwaliteit van onze zorg, ook de borstkankerzorg, in vergelijking met andere landen relatief hoog is, is er op veel aspecten verbetering mogelijk en nodig. Santeon is in 2007 opgericht om open samenwerking tussen de Santeon ziekenhuizen te stimuleren, met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. Hoe wij dit aanpakken? Lees verder

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren en ons websiteverkeer te optimaliseren. Door op de button ‘akkoord’ te klikken gaat u akkoord met het gebruik van cookies zoals beschreven in ons cookiebeleid. Voor meer informatie of het uitzetten van cookies klikt u op de button ‘aanpassen’.

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren en ons websiteverkeer te optimaliseren. Door op de button ‘akkoord’ te klikken gaat u akkoord met het gebruik van cookies zoals beschreven in ons cookiebeleid. Voor meer informatie of het uitzetten van cookies klikt u op de button ‘aanpassen’.