Chemotherapie bij borstkanker

Chemotherapie is de behandeling van borstkanker met celdodende of celgroei remmende medicijnen. De verzamelnaam voor deze medicijnen is ‘cytostatica’. Cytostatica kunnen via een infuus, via tabletten of via een injectie worden toegediend. Via het bloed bereiken de medicijnen de kankercellen.

Er zijn verschillende soorten cytostatica, met elk een eigen werking. Sommige van deze medicijnen beïnvloeden de kankercel op het moment dat deze zich deelt. Andere cytostatica doen dit op een ander moment. De medicijnen hebben als overeenkomst dat zij ingrijpen op het groeiproces van kankercellen in de borst.

Chemokuur

De chemotherapie kan bestaan uit een of meerdere cytostatica. Nadat de medicijnen zijn toegediend, volgt steeds een rustperiode die uit enkele dagen of weken kan bestaan. Zo’n periode van toediening en rust noemen we een chemokuur. Meestal bestaat de behandeling uit meerdere chemokuren.

Een behandeling met chemotherapie kan om verschillende redenen gegeven worden:

  • Chemotherapie als aanvulling op een operatie: De behandeling moet ervoor zorgen dat cellen die na een operatie en/of bestraling mogelijk zijn achtergebleven, worden gedood. Daarnaast wordt de kans dat kankercellen in gezond weefsel ingroeien verkleind en wordt de kans op terugkeer van de ziekte zoveel mogelijk voorkomen. 
  • Chemotherapie voor een operatie: De behandeling is erop gericht de grootte van de tumor te verkleinen, voordat er geopereerd wordt. Op deze manier kan er mogelijk borstsprarend geopereerd worden.
  • Chemotherapie als palliatieve behandeling: In dat geval kan de behandeling de ziekte niet genezen. Als de borstkanker is uitgezaaid wordt chemotherapie gebruikt om de tumoren te verkleinen, de tumorgroei te stoppen of te vertragen. Mogelijk kunnen ook de klachten verminderen. Chemotherapie wordt dan ingezet om de klwaiteit van leven te vergroten. De verschllende behandelingen kunnen de ziekte soms lang onder controle houden. 

Bijwerkingen bij een chemotherapie

Cytostatica hebben niet alleen invloed op kankercellen, maar ook op bepaalde gezonde cellen. Zij tasten vooral snelgroeiende cellen aan. Daarom kunnen ze bij de patiënt met borstkanker onbedoelde bijwerkingen veroorzaken. Gelukkig herstellen de gezonde cellen zich meestal vrij snel, waarna de bijwerkingen verdwijnen. Het is belangrijk dat u de bijwerkingen die u ervaart bespreekt met uw arts of casemanager. Zij kunnen u vaak advies geven over hoe u bijwerkingen kunt verminderen. 

Mogelijke bijwerkingen van een chemobehandeling:

  • Vergrote kans op infecties
  • Verhoogde kans op bloedingen en blauwe plekken
  • Bloedarmoede
  • Verminderde eetlust, misselijkheid, overgeven
  • Diarree
  • Irritatie mondslijmvlies
  • Vermoeidheid
  • Haarverlies en veranderingen aan de huid 
  • Oogklachten
  • Verkleuring van urine
  • Soms: blijvende onvruchtbaarheid. Uw specialist bespreekt voor het begin van de behandeling of u een (toekomstige) kinderwens heeft.

De chemobehandeling zal meestal plaatsvinden op de dagbehandeling.

Hoofdhuidkoeling bij chemotherapie

Om haaruitval te voorkomen beschikken de Santeon ziekenhuizen over een hoofdhuidkoeler, de Cold Cap. Dit is een muts die de hoofdhuid koelt tijdens de toediening van de chemotherapie.

Uitscheidingsproducten

Tijdens, en een periode na de chemotherapie, worden cytostatica en afbraakproducten van cytostatica uitgescheiden. Uw uitscheidingsproducten: braaksel, urine en ontlasting, kunt u het beste zo min mogelijk met de handen aanraken. Dit geldt vanaf de start van de chemotherapie tot en met een paalde periode na afloop van iedere kuur. Hoeveel dagen dit precies is, kan uw casemanager vertellen, of staat in uw Persoonlijke Informatie Map.

Het advies is om:

  • Bij braken of incontinentie het wasgoed zo snel mogelijk apart te wassen. Eerst koud en daarna volgens het wasvoorschrift. 
  • Als het mogelijk is steeds gebruik te maken van een ander toilet dan uw naasten.
  • Na gebruik van het toilet deze tweemaal door te spoelen met de deksel gesloten.
  • Mannen krijgen het advies om zittend op het toilet te urineren, om zoveel mogelijk spatten te voorkomen.
  • Het toilet moet eenmaal per dag met een schoonmaakmiddel gereinigd worden
  • Afvalmaterialen zoal bijvoorbeeld gebruikte handschoenen, matjes of stomamaterialen verzamelt u in een aparte dubbele plastic vuilniszak. Sluit deze goed af en deponeer deze bij het gewone huisvuil.

Overige uitscheidingsproducten
De hoeveelheid cytostatica in overige uitscheidingsproducten zoals zweet, speeksel, sperma en tranen zijn zo laag dat er geen speciale maatregelen genomen hoeven te worden.


De Santeon ziekenhuizen

Santeon is een ziekenhuisgroep bestaande uit zeven toonaangevende topklinische ziekenhuizen verspreid over Nederland. Santeon stimuleert open samenwerking tussen de zeven ziekenhuizen met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. 


Santeon’s 1 + 1 = 7 aanpak

Santeon vindt dat de kwaliteit van de ziekenhuizen in Nederland beter kan. Hoewel de kwaliteit van onze zorg, ook de borstkankerzorg, in vergelijking met andere landen relatief hoog is, is er op veel aspecten verbetering mogelijk en nodig. Santeon is in 2007 opgericht om open samenwerking tussen de Santeon ziekenhuizen te stimuleren, met als doel de medische zorg te verbeteren door continue vernieuwing. Hoe wij dit aanpakken? Lees verder